
Chương 6
Dữ liệu có thể bị lạc không?


Dữ liệu có thể bị lạc chứ, giống như chiếc bút yêu thích em quên ở đâu đó trong trường vậy! Sáng nay em mang bút màu xanh đến lớp, giờ ra chơi em để ở bàn, đến chiều em không tìm thấy đâu cả. Dữ liệu cũng vậy đó! Khi em làm bài tập trên máy tính mà quên bấm nút "Lưu", rồi máy đột ngột tắt nguồn vì hết pin, bài làm của em sẽ biến mất như bong bóng xà phòng!
Hôm trước, bạn Minh của em làm bài văn cả buổi tối về đề tài "Gia đình tôi". Bạn ấy viết được hai trang giấy, nhưng quên không lưu vào USB hay Google Drive. Sáng hôm sau, máy tính bị treo và tất cả đều mất sạch! Bạn Minh phải viết lại từ đầu, khóc mếu máo cả buổi. Đó chính là lúc dữ liệu bị lạc, và nó rất buồn!
Dữ liệu có thể bị mất vì nhiều lý do khác nhau. Giống như khi em để ba lô ở sân trường rồi ai đó lấy nhầm, máy tính cũng có thể bị virus "ăn trộm" dữ liệu. Hoặc giống như khi sách vở em bị ướt vì mưa, ổ cứng máy tính có thể hỏng vì bị rơi hoặc ngấm nước. Thậm chí có khi em xóa nhầm file quan trọng, giống như vứt nhầm quyển vở vào thùng rác!
AI đã giúp chúng ta bảo vệ dữ liệu thông minh hơn rất nhiều! Giờ đây, khi em đang làm bài văn trên Google Docs, AI tự động lưu từng chữ em gõ. Em không cần nhớ bấm nút "Lưu" nữa, vì AI đã lo hết! Nó giống như có một bạn tốt luôn nhắc nhở "Này, để tớ cất bài tập vào tủ cho cậu nhé!" mỗi vài giây một lần.
AI còn thông minh hơn ở chỗ nó tạo nhiều bản sao lưu. Giống như em chụp ảnh bài tập toán, in ra giấy, lưu vào điện thoại và gửi cho bạn - ba bản khác nhau ở ba nơi! AI làm việc tương tự. Khi em lưu ảnh sinh nhật lên Google Photos, AI không chỉ lưu ở một chỗ mà còn sao chép sang nhiều máy chủ ở nhiều quốc gia. Nếu một máy chủ ở Việt Nam gặp sự cố, máy chủ ở Singapore vẫn giữ ảnh của em an toàn!
Trong giờ tin học, khi cả lớp cùng làm bài trên hệ thống trường, AI theo dõi liên tục. Nếu phát hiện máy tính của em sắp hết pin, nó sẽ hiện thông báo: "Pin yếu rồi, hãy lưu bài đi!" Hoặc nếu mạng wifi sắp ngắt, AI nhanh chóng lưu tạm bài làm để em không mất công sức.
AI cũng giúp tìm lại dữ liệu bị mất. Em có nhớ lần em quên mất mình để điện thoại ở đâu không? Bây giờ AI có thể giúp! Nếu em vô tình xóa ảnh quan trọng, AI có "thùng rác" giữ lại trong 30 ngày. Nó giống như thầy giáo giữ đồ thất lạc ở phòng giáo viên, ai mất gì thì đến lấy lại. Thậm chí khi em xóa hẳn khỏi thùng rác, AI vẫn có thể khôi phục nhờ công nghệ đặc biệt!
AI học cách phát hiện khi nào dữ liệu có nguy cơ mất. Giống như cô giáo biết em hay quên đồ nên nhắc em kiểm tra ba lô trước khi về, AI biết khi nào file quan trọng chưa được sao lưu và nhắc nhở em. Nó theo dõi hành vi của em: "Ủa, sao hôm nay em làm bài văn dài quá mà chưa lưu nhỉ? Để tôi tự động backup cho!"
Trong trung tâm dữ liệu, AI giám sát hàng nghìn ổ cứng. Giống như y tá trường theo dõi sức khỏe học sinh, AI đo "sức khỏe" của từng ổ đĩa. Nếu phát hiện ổ nào sắp hỏng, AI nhanh chóng chuyển dữ liệu sang ổ khác trước khi quá muộn. Nó giống như khi thầy giáo thấy ghế em sắp gãy, thầy chuyển em sang ghế khác trước khi ghế đổ!
AI còn bảo vệ dữ liệu khỏi "kẻ xấu". Khi có virus hoặc hacker cố xóa dữ liệu, AI phát hiện ngay lập tức và chặn lại. Nó giống như thầy bảo vệ không cho người lạ vào trường phá phách. AI học từ hàng triệu cuộc tấn công để biết đâu là hành vi đáng ngờ, giống như thầy bảo vệ nhận ra ai là học sinh thật, ai là kẻ mạo danh!
Nhưng quan trọng nhất, AI dạy em cách tự bảo vệ dữ liệu. Nó gửi thông báo nhắc nhở: "Đã lâu rồi em không sao lưu điện thoại, hãy làm ngay đi!" hoặc "Em có muốn bật tính năng tự động sao lưu không?" Giống như cô giáo dạy em cách cất đồ vào ngăn tủ đúng chỗ vậy!
Vậy nên, dữ liệu có thể bị lạc, nhưng với AI thông minh, khả năng đó giảm đi rất nhiều. Giống như em có thể làm mất bút, nhưng nếu em cẩn thận cất vào hộp bút, dán nhãn tên và để ở chỗ cố định, cơ hội tìm lại rất cao! AI chính là "người bạn thông minh" giúp em không bao giờ phải lo mất dữ liệu quan trọng nữa!